Cơm tấm là món đặc sản của miền Nam Việt Nam, nó là một trong những món ăn sáng được ưa chuộng nhất của người miền Nam, nhất là Sài Gòn. Hiện nay loại cơm làm từ hột gạo bể này đã có mặt ở một số nơi thuộc miền Trung, miền Bắc và hải ngoại.
Đĩa cơm tấm với sườn, bì, chả, trứng thường được dùng làm quà sáng, nhưng nay cơm tấm đã có ở một số quán ăn trưa, chiều hoặc tối với nhiều loại thức ăn kèm.
Thành phần
Cơm
- Cơm tấm được nấu từ hạt gạo tấm, tức hạt gạo bị bể. Gạo này xưa là loại gạo thứ phẩm, rớt vãi sau khi sàng, thường dùng cho gà ăn hoặc cho người ăn lúc quá túng thiếu. Nay thì cơm tấm đã thành món ăn quen thuộc do đó gạo tấm cũng được nâng giá cao hơn.
Nước mắm
- Ăn cơm tấm phải có nước mắm ngọt, là nước mắm pha với nước lọc và thêm đường. Tùy theo cách chế biến và khẩu vị của người ăn, nước mắm có thể ngọt nhiều hoặc ngọt ít (mặn), có thể thêm chanh.
Món ăn kèm
- Cơm tấm có thể ăn kèm với nhiều thứ, nhưng nhiều nhất là Sườn nướng, chả trứng, trứng ốp la và bì.
Sườn, bì, chả, trứng
- Một dĩa cơm tấm có thể gồm cả sườn, bì, chả, trứng hoặc không gồm đầy đủ các món trên, nhưng đây là 4 thức ăn thông dụng nhất và người ta thường xếp tên chúng bên nhau trên các biển hiệu cơm tấm:
Sườn: Sườn ăn với cơm tấm là loại sườn heo được tẩm ướp gia vị chua ngọt, sau đó đem nướng. Thường các quán cơm tấm nướng sườn ngay trước cửa tiệm, khói hương bốc ra mang theo mùi vị đặc trưng của sườn nướng và nhiều người nhận ra ngay là họ vừa đi ngang qua quán cơm tấm.
Chả: Gọi là chả hoặc chả trứng, được làm từ trứng, cua, thịt xay, nấm mèo và bún tàu. Chả trứng được chưng sẵn thành một cái bánh hình tròn hoặc chữ nhật, khi ăn xắt lát.
Trứng: Trứng ở đây thường là trứng ốp la.
Bì: là hỗn hợp nhiều thứ, thường gồm thịt heo cắt sợi, da heo cắt sợi trộn với thín và gia vị.
Mỡ hành
- Mỡ hành cũng rất quan trọng trong dĩa cơm tấm. Nó là hỗn hợp lỏng được làm từ hành lá, phi dầu hoặc mỡ, đôi khi trộn với tóp mỡ chiên. Mỡ hành giúp cơm tấm có độ béo đặc trưng, tuy nhiên một số người không ăn vì nhiều lý do.
Đồ chua
- Đồ chua giúp cơm tấm có vị chua ngọt. Thường làm từ đu đủ, cà rốt, củ cải, dưa leo, đôi khi là cà chua.
Các thức khác
- Đôi khi cơm tấm được ăn với thịt kho, đậu hủ nhồi thịt, cá chiên, gà, rau, đồ xào… giống như cơm gạo nguyên hột. Kiểu ăn này thường thấy ở các quán cơm tấm đêm.
Cách ăn
- Cơm tấm thường được bày trên dĩa hoặc hộp (nếu mua về). Cách ăn cũng như ăn các loại cơm bán trên dĩa khác, nhưng người miền Nam thường dùng muỗng và nĩa, người Trung và Bắc không quen dùng nĩa, các tiệm cơm ở miền Trung và Bắc thường có thêm đũa để dễ sử dụng.
Dưới đây là cách làm cơm tấm sườn :
Chuẩn bị cho 4 người ăn:
Nguyên liệu :
- 500 g sườn cốt lết
- 1/2 lon tấm ngon
- 2 muỗng súp mỡ nước
- 2 muỗng súp mỡ hành
- 2 muỗng súp đường
- 1/2 muỗng cà phê muối
- 1/2 muỗng cà phê bột ngọt
- 1 muỗng cà phê hành tỏi băm
Phụ liệu :
- Tiêu
- Tỏi
- Ớt
Chế biến :
- Tấm vo sạch, cho vào nồi canh nước vừa phải, nấu chín trên bếp củi.
- Sườn rửa sạch, cắt mỏng khoảng 1,5 cm, ướp mỡ nước, muối, đường, bột ngọt, hành tỏi băm, tiêu, trộn đều hỗn hợp, để ít nhất 2 giờ cho thấm gia vị.Chuẩn bị lò than cháy đỏ đều nhưng không để lửa ngọn, cho thịt lên vỉ nướng. Khi nướng, thỉnh thoảng lại tẩm gia vị vào sườn để sườn không bị khô và thấm đều.
- Làm nước mắm: Bắc bếp, cho nước mắm, đường nấu khoảng 10 phút cho sánh lại, nêm nước mắm vừa mặn. Nhắc xuống để nguội, cho ớt tỏi băm vào.
Trình bày :
- Cho cơm tấm và sườn nướng vào đĩa, rưới mỡ hành lên, dọn ăn với nước mắm ớt và đồ chua( dưa leo, cà chua ,…). Nếu mọi người nhà bạn thích cay có thể dùng thêm ớt, tiêu xanh đều ngon.
